FEEDBACKFORMULIER

Wij waarderen uw feedback!

FEEDBACK
Dit veld is verplicht
Dit veld is verplicht

* verplichte velden

Ronald van den Boom (Arena consultancy): de crisis mobiliseert veranderkracht

Ronald van den Boom, managing partner Arenaconsultancy

We waren ervoor gewaarschuwd, maar nu er echt een pandemie is, schrikken we van het leed en de consequenties. Het is te hopen dat het ons door deze disruptie lukt om veranderingen en aanpassingen door te voeren die onze arbeidsmarktsystemen flexibeler en robuuster maken.

In de huidige situatie zien we dat we terugvallen op een aantal beroepen die minder populair zijn om in te gaan werken. Ik denk dan onder meer aan beroepen in de zorg, het onderwijs, de logistieke sector, de supermarkten en ook agrarische beroepen. Er zal in de toekomst anders naar deze cruciale beroepen worden gekeken. Aanpassingen in de primaire arbeidsvoorwaarden horen daar bij. De maatschappelijke waardering die er nu is voor deze beroepen en sectoren, biedt daarvoor de ruimte en kan (in combinatie met een passende waardering) helpen om meer mensen te motiveren om te kiezen voor een carrière waarmee ze echt het verschil kunnen maken.

Digitale inclusie
Een tweede onderwerp waarvan nu heel duidelijk wordt, dat er extra aandacht voor nodig is, is de digitalisering van het onderwijs. Er zijn weliswaar al kleine stappen gezet – colleges werden op hbo en w.o. al opgenomen zodat studenten die op een later tijdstip nog konden volgen. Ook beschikken steeds meer leerlingen en studenten over een computer en hebben scholen de technische randvoorwaarden voor digitalisering van het onderwijs steeds beter op orde. Maar dat blijkt volstrekt onvoldoende. Veel docenten hebben te weinig ervaring in het online begeleiden van leerlingen en studenten. Bovendien is er geen eenduidigheid, de aanpak is afhankelijk van de docent of de vakgroep. Een verschijnsel dat hiermee samenhangt, is de digitale transitie van de samenleving. Wat we in het onderwijs zien, zien we ook in de samenleving. Niet iedereen kan mee. We spreken dan over digitale inclusie en een digitale kloof; mensen die niet vaardig zijn missen de boot en raken in een isolement. De overheid zal op dit gebied meer kracht moeten zetten en moeten investeren om iedereen te laten aansluiten bij de digitale wereld.

Zelfvoorzienend
Waar we door deze crisis ook de consequenties van ervaren, is dat er productie uit Nederland is vertrokken die we eigenlijk in eigen hand moeten houden. Een voorbeeld daarvan is wat er nu speelt rond de productie van beademingsapparatuur door Philips in de VS en de productie van mondkapjes. We zitten in een globale economie, maar ik verwacht op korte termijn een discussie over manieren om als land weer opnieuw zelfvoorzienend te worden. Een instrument als reshoring (www.re-shoring.nl) kan hier zeker bij helpen. Want een pandemie als de huidige zal in de toekomst zeker vaker optreden. Dan moeten we in staat zijn om toegang te houden tot voedsel en essentiële middelen op het gebied van medische zorg en medicijnen.

Snel schakelen en opschalen
Wat betreft de arbeidsmarkt is te voorzien dat er de komende maanden weer veel ontslagen gaan vallen. We zien een situatie vergelijkbaar met de crisis van 2008. Met name de mensen die kort geleden vanuit een uitkering aan het werk zijn gegaan zullen binnen afzienbare tijd opnieuw een beroep moeten doen op een uitkering. Ook veel kleine bedrijven en ZZP’ers krijgen het moeilijk. In antwoord op deze situatie kan er gebruik worden gemaakt van de vele projecten die in de afgelopen periode ontwikkeld zijn om mensen aan het werk te helpen en die hebben bewezen dat ze succesvol zijn. Door deze projecten op te schalen kan snel volume worden gerealiseerd. Ook zijn er veelbelovende nieuwe projecten zoals Passport4Work (https://www.uia-initiative.eu/en/uia-cities/eindhoven). Dit project in de regio Eindhoven investeert in mensen door hun latente en manifeste vaardigheden te matchen met de vraag van werkgevers, met de bijbehorende opleiding en scholing. Kortom, er zijn voldoende mogelijkheden om snel te kunnen schakelen. Maak gebruik van wat er al is, schaal op en laat vooral duizend bloemen bloeien!

Durf het anders te doen
Er zijn programma’s nodig voor de sectoren en beroepen waar kansen zijn, zodat mensen uit sectoren waar nu de klappen vallen snel bediend worden – horeca, bouw en detailhandel. Kunnen zij naar cruciale beroepen worden geleid? Er zullen immers ook als de coronacrisis voorbij is mensen nodig zijn in de zorg, het onderwijs, bij productiebedrijven. En vergeet ook niet de vele arbeidskrachten die nodig zijn voor de digitale transitie en voor de energietransitie. Dat kan alleen slagen als er slim geïnvesteerd wordt in het begeleiden naar werk. Niet met vaak dure landelijke programma’s, maar met het uitbouwen van succesvolle, regionale en lokale initiatieven. Er hoeft niet telkens iets nieuws te worden ontwikkeld. Wat wel nodig is, is een duidelijke overheid die voldoende middelen beschikbaar stelt om werkzoekenden en werkgevers de begeleiding te bieden die nodig is. Wat ook nodig is, is een overheid die durft los te laten en die goede voorbeelden durft op te schalen. We roepen in Nederland al jaren dat het anders moet en dat onderwijs- en arbeidsmarktvraagstukken anders aangepakt moeten worden. Laten we het urgentiegevoel dat er nu is, gebruiken om het ook écht anders aan te pakken.

Uitgelicht voor overheid