FEEDBACKFORMULIER

Wij waarderen uw feedback!

FEEDBACK
Dit veld is verplicht
Dit veld is verplicht

* verplichte velden

Offshore windindustrie kansrijke groeisector voor Rijnmond

In deze verkenning wordt u meegenomen in de onderzoeksresultaten van de pilot Wind, en in het bijzonder de offshore wind industrie. De offshore wind industrie verschilt in veel opzichten sterk van de onshore wind industrie. In de offshore industrie vinden veel werkzaamheden op zee plaats, zowel in Nederlandse als buitenlandse kustwateren. Onder andere de grotere schaal van offshore windturbines en fundaties, de extreme offshore omstandigheden en wereldwijde projectlocaties vragen om een eigen industrie die verschilt van de onshore industrie. Veel bouwers (aannemers) en toeleveranciers van offshore windparken zijn gevestigd in de regio Rijnmond. De energietransitie in Nederland gaat samen met een grote ambitie voor nieuwe offshore windparken, dit maakt het een interessantere industriële kans voor de  arbeidsmarkt in de regio Rijnmond.

Belangrijkste inzichten
  • Veel bouwers (aannemers) en toeleveranciers van offshore windparken zijn gevestigd in de regio Rijnmond, de energietransitie biedt daardoor kansen voor de regio. 
  • Bij de offshore wind industrie zijn in Rijnmond in 2018 7.400 bedrijven (6,8% van totaal aantal bedrijven) met ruim 56 duizend arbeidsplaatsen (8,5% van totaal aantal arbeidsplaatsen) betrokken. 
  • De offshore windindustrie bestaat uit veel deelsectoren, waarbij een grote verscheidenheid van organisaties actief (en werkzaamheden) zijn. Cross-overs met andere sectoren nemen toe. 
  • Vanwege de diversiteit van de sector worden in de offshore wind industrie verschillende profielen gevraagd (met verschillende achtergronden, opleidingen en kansen). Specifieke maatwerkprofielen voor de sector zien we nog niet terug komen in vacature onderzoeken. 
  • Het is de verwachting dat als gevolg van de stijgende vraag naar arbeidskrachten de wervingsproblemen voor werkgevers in de sector op termijn toe zullen nemen. 

 

 

Energietransitie en de kansen voor de offshore wind industrie 
De energietransitie vraagt om een grote groei van  energie afkomstig uit hernieuwbare bronnen. Voor Nederland is de Noordzee een interessante bron van energie. Er komen steeds meer windparken op de Noordzee. Op dit moment staan er 289 windturbines voor de Nederlandse kust die met elkaar zo’n 900 Megawatt opwekken. Het laatst geopende windpark Gemini ten noorden van de Waddeneilanden is één van de grootste in omvang en productie ter wereld en staat zo’n 85 kilometer uit de kust. 

Om landelijke en Europese doelstellingen te halen is inzet van alle verschillende duurzame energiebronnen nodig, een forse toename windenergie op zee is daarbij onmisbaar. Afgesproken is dat Nederlandse windenergie op zee in 2023 in totaal 4.450 MW elektriciteit moet leveren, hiervoor zijn zo’n 1.000 windturbines nodig. Landen om ons heen bouwen eveneens in hoog tempo windparken, bovendien zijn momenteel plannen in de maak om ook na 2023 jaarlijks 1.000 MW bij te bouwen in Nederlandse kustwateren.  

Windmolenparken op de Noordzee
Momenteel staan er een aantal windmolenparken op de Noordzee, namelijk Egmond aan Zee (108 MW), Prinses Amalia (120 MW), Luchterduinen (129 MW) en Gemini (600 MW). In de routekaart tot 2023 wordt dit uitgebreid met Borssele I, II, III, IV en V, Hollandse Kust Zuid & Hollandse Kust Noord. De kaart geeft een overzicht van de windparken die in de nabije toekomst worden gebouwd. Hierin zijn de gebieden in het rood bestaande windparken, blauw zijn de gebieden aangewezen voor windenergie in de routekaart 2023, groen in de routekaart tot 2030. In geel zijn de overige aangewezen windenergiegebieden gemarkeerd.

 

 

Samenstelling offshore Wind industrie, naar subsector

*Binnen de deelsectoren is in sommige gevallen sprake van overlap, de optelsom van de deelsectoren komt daardoor hoger uit dan het totaal van de sector offshore wind industrie. 

Offshore wind industrie kent een gevarieerde samenstelling 
Ondanks dat het een relatief jonge industrie is, is het aantal bedrijven in de regio Rijnmond dat door een koppeling met kernactiviteiten (direct) en of het businessmodel (indirect) betrokken is bij de offshore wind industrie  groot. Het gaat om ruim 56 duizend banen en 7.400 bedrijven, respectievelijk 8,5% van het totaal aantal banen en 6,8% van het totale aantal bedrijven in Rijnmond. Het is de verwachting dat de komende tijd steeds meer windparken in de Noordzee geplaatst worden, wat een steeds groter wordende industrie vraagt met een groeiende vraag naar arbeidskrachten. 
Door PWC is in 2018 een landelijk onderzoek uitgevoerd naar de arbeidsmarkt in de offshore wind. Binnen dit onderzoek is een smallere definitie van de offshore wind industrie (alleen direct) gehanteerd. Hieruit kan geconcludeerd worden dat de directe bijdrage van de offshore wind industrie met een omvang van 6.400 voltijdsbanen in Nederland minder groot is. 

Om inzicht in de samenstelling van de offshore windindustrie te geven, hebben we in de visualisatie hiernaast het aantal arbeidsplaatsen en vestingen in de offshore wind industrie in 2018 in Rijnmond naar subsector weergegeven. De offshore windustrie bestaat uit veel deelsectoren, lang niet alle werkzaamheden vinden plaats op zee. Dit maakt de industrie een ingewikkelde mengvorm van een verscheidendheid aan organisaties en werkzaamheden die verbonden zijn met de offschore wind industrie. 

Om het inzicht in de samenstelling verder te vergroten, geven we per deelsector een beschrijving van de activiteiten. Daarbij geven we ook een aantal voorbeelden van organisaties die actief zijn in de deelsector en gevestigd zijn in de regio Rijnmond. 

Research & development
In deze sector worden studies gedaan met verschillende aspecten van windmolenparken, zoals (toekomstige) windpark ontwerpen en optimalisatie van kosten en opbrengsten. 
Voorbeeldorganisaties: Ecorys, Erasmus Universiteit

Consultancy & project management
Consultancy en projectmanagement richt zich op bestaande en geplande windmolenparken. Activiteiten bestaan onder andere uit: onderzoek (o.a. bodem, geologisch, milieu), logistiek & installatie concept plan, projectmanagement en (sub)contracten en inkoop. 
Voorbeeldorganisaties: ARC-SES, Marsh, GustoMSC, RoyalHaskoning, TWD, KCI

Fundering, substations en bekabeling
Naast onderdelen in de windturbine zelf zijn er ondersteunende componenten nodig voor offshore windturbines. Dit gaat over het ontwerp, productie en levering van onder andere: fundering, substations, bootlanding, werkplatform en bekabeling. 
Voorbeeldorganisaties: SIF Group, Orga, HSM Offshore

Installation & commissioning
Voor transport en installatie van een offshore winpark zijn de volgende middelen nodig: kraanschepen, installatie management, installatieschepen, installatie tools, aannemers en ondersteunende schepen.
Voorbeeldsorganisaties: Van Oord, Boskalis, Mammoet, Huisman, Mammoet, Jumbo Offshore, Visser & Smit Hanab

Human capital
Verschillende organisaties zorgen voor (vak-)opleidingen of veiligheidstrainingen in de offshore wind. Ook zijn detacheerbureaus actief. De activiteiten zijn: trainingen (veiligheid, offshore), simulaties, uitzendwerk en onderwijs. 
Voorbeeldorganisaties: STC-KNRM, Falck, Delta, Simwave, Atlas

Wind Turbine supply
Ontwerp, productie en levering van verschillende onderdelen van de windturbine, zoals: bladen, generator, transmissie, nacelle en toren.
Voorbeeldorganisaties: Vestas, Siemens Gamesa, 2B Energy, Lagerwey

Operations Maintenance 
Om de operationale functionaliteit van het park te waarborgen zijn verschillende activiteiten nodig: dagelijks onderhoud, ondersteunende schepen, inspectie tools en monitoring, (on)gepland onderhoud, bolt tightening.
Voorbeeldorganisaties: Ampelmann, Damen, Eneco, Barge-Master, Dutch Drone Company

Decommissioning
Aan het eind van de levencyclus wordt het windpark afgebroken, hiervoor zijn nodig: kraanschepen, installatie management, installatieschepen, installatie tools, aannemers en ondersteunende schepen en materiaalverwerking.
Voorbeeldsorganisaties: Van Oord, Boskalis, Mammoet, Huisman, Jumbo Offshore, Visser Smit Hanab


 

Economische bijdrage offshore wind industrie, Nederland, 2017

Economisch belang offshore wind industrie
Door PWC is een landelijk onderzoek uitgevoerd naar de arbeidsmarkt in de offshore wind. Hieruit kan geconcludeerd worden dat de directe economische bijdrage in 2017 1,45 miljard euro is, waarbij een additionele 0,7 miljard euro indirecte bijdrage. Dit zijn landelijke cijfers waarbij ook de Nederlandse bijdrage aan buitenlandse parken is meegenomen. 

In het onderzoek van PWC zijn vergelijkbare deelsectoren, zoals hierboven beschreven, bekeken, de transport en installatie sector geldt als de belangrijkste inbreng. Het onderhoud aan windturbines begint vijf jaar na oplevering vorm te krijgen. Dit komt doordat de turbines de eerste vijf jaar onder garantie van de leverancier vallen en in die periode vaak ook door de leverancier onderhouden worden. Doordat de bestaande windparken nog jong zijn, is dit nog een klein onderdeel van de industrie. 

Ontwikkeling vacatures in de offshore wind industrie
Voor de regio Rijnmond is de economische bijdrage niet bekend. De offshore wind industrie is een jonge industrie die volop in ontwikkeling is. De komende tijd worden er steeds meer windparken in de Noordzee geplaatst, wat een steeds groter wordende industrie vraagt met een groeiende vraag naar arbeidskrachten.

Er is een sterke vertegenwoordiging van belangrijke partijen in de offshore wind industrie gevestigd in de regio Rijnmond. Vooral in de aanleg, transport en installatie sector heeft Nederland in het algemeen en specifiek de regio Rijnmond een sterk aandeel. Deze bedrijven ontwikkelen momenteel in binnen- en buitenland windparken op zee.

In de volgende visualisaties geven we inzicht in de huidige vraag van deze bedrijven door het aantal online nieuwe vacatures die gedurende de periode 3e kwartaal 2017 - 2e kwartaal 2019 in de keten van de offshore wind industrie zijn ontstaan weer te geven.  Daarbij maken we onderscheid in de vacature-ontwikkeling naar: branche, beroepsgroep, beroep, bedrijf en opleidingsniveau.

 

 

 

Conclusie
De offshore wind industrie groeit en wordt volwassen. Verschillende regio’s en organisaties beginnen zich te vestigen als hoofdrolspeler. Hoe de industrie en daarmee de arbeidsmarkt precies gaat groeien is op langere termijn onduidelijk. Getallen over toekomst zijn moeilijk te geven, aangezien de offshore wind activiteiten in Nederland momenteel geconcentreerd zijn op de Borssele windparken. Hierdoor loopt de regio Vlissingen voor vanwege de geografisch gunstige locatie.

Werkgevers in de offshore wind ervaren momenteel geen grote problemen in het voorzien in de gewenste personeelssamenstelling. Voor de komende tijd wordt wel een groeiende vraag naar arbeidskrachten verwacht, hetgeen meer wervingsproblemen zal opleveren. De combinatie van offshore wind en andere offshore gerelateerde activiteiten zoals olie & gas brengt dat bedrijven steeds meer intersectoraal denken. Cross-overs tussen de sectoren in de keten nemen hierdoor toe. De inzet van personeel vindt steeds meer plaats vanuit een flexibele schil.

Er worden verschillende profielen gevraagd in de offshore wind industrie met verschillende achtergronden, opleidingen en eigenschappen. Deze specifieke profielen zien wij echter nog niet terug in de vacature onderzoeken.

 

 

 

Andere verkenningen